قانون
و مقررات بیمه در مناطق آزاد
هيأت وزيران در جلسه مورخ
2/6/1379 بنا به پيشنهاد شماره 12611 مورخ 12/8/1378 بيمه مرکزی ايران
و به استناد از ماده (28 ) الحاقی به قانون چگونگی اداره مناطق آزاد
تجاری – صنعتی جمهوری اسلامی ايران – مصوب 1378 – مقررات تاسيس و فعاليت
موسسات بيمه در مناطق آزاد تجاری – صنعتی جمهوری اسلامی ايران را به
شرح زير تصويب نمود :
مقررات تأسيس
و فعاليت مؤسسات بيمه در مناطق آزاد تجاری – صنعتی ج. ا. ايران
فصل اول - تعاريف:
ماده 1-
در اين آيين نامه واژههاي زير به جاي عبارتهاي مشروح مربوط
به كار ميرود:
الف- مناطق آزاد: مناطق آزاد تجاري- صنعتي جمهوري اسلامي
ايران.
ب - ساير نقاط كشور: كشور جمهوري اسلامي ايران به استثناي
مناطق آزاد.
پ - منطقه: هر يك از مناطق آزاد.
ت - سازمان: سازمان هر يك از مناطق آزاد.
ث - مؤسسات موضوع اين آيين نامه: كليه مؤسسات مذكور
در ماده (2) اين آيين نامه.
ج - مؤسسات بيمه : مؤسسات بيمهاي كه طبق مقررات اين
آيين نامه مجاز به فعاليت در منطقه ميباشند.
چ - مؤسسات بيمه متقابل: مؤسسات بيمهاي كه
خدمات خود را به صورت بيمه متقابل تنها به اعضا ارايه مينمايند.
ح - مؤسسه كارگزاري بيمه: شخص حقوقي كه در مقابل دريافت
كارمزد، واسطه انجام معاملات بيمه و يا بيمه اتكايي بين طرفها
بوده و شغل او تنها ارايه خدمات بيمهاي ميباشد.
خ - شعبه: واحد تابعه يكي از مؤسسات بيمه ايراني
كه در چار چوب موضوع و وظايف مؤسسه اصلي تحت نام و مسؤوليت
آن در منطقه فعاليت ميكند.
د - نمايندگي بيمه: شخص حقيقي يا حقوقي كه براساس قرارداد
نمايندگي با يكي از مؤسسات بيمه ايراني و مقررات اين آيين
نامه، انجام بخشي از موضوع و وظايف مؤسسه طرف قرارداد در امر
بيمه را در منطقه به عهده گرفته است.
فصل دوم - تأسيس :
ماده 2-
عمليات بيمه و بيمه اتكايي در مناطق
آزاد به وسيله مؤسساتي كه بنا به پيشنهاد سازمان، طبق مقررات
اين آيين نامه از بيمه مركزي ايران مجوز دريافت داشته و به
يكي از صورتهاي زير به ثبت برسند انجام خواهد شد:
1- شركت سهامي يا تعاوني بيمه ايراني با مشاركت سهامداران
حقيقي و حقوقي ايراني و يا خارجي كه كليه سهام آن با نام
باشد.
2- مؤسسه نمايندگي و يا كارگزاري بيمه.
تبصره 1- تأسيس
شعبه توسط مؤسسات بيمه با رعايت مقررات اين آيين نامه و ثبت
در منطقه بلامانع است.
تبصره 2-
اعطاي نمايندگي بيمه به اشخاص حقيقي با رعايت ضوابطي كه به
تصويب شوراي عالي بيمه ميرسد امكانپذير است.
تبصره 3 -
فعاليت شعبهها و نمايندگيهاي مؤسسات بيمه ساير نقاط كشور
در هر يك از مناطق آزاد با رعايت مقررات قانون تأسيس بيمه مركزي
ايران و بيمه گري در چار چوب اين آيين نامه و ساير ضوابط حاكم
بر مؤسسات مزبور بلامانع است.
ماده 3- مؤسساتي
كه در اجراي اين آيين نامه اجازه فعاليت در منطقه دريافت
مينمايند، مجاز به عرضه بيمه براي اشخاص مقيم، موضوعات و موارد
بيمه موجود در ساير نقاط كشور و بيمه حمل و نقل كالاي وارداتي
به ساير نقاط كشور كه قرارداد خريد آن در ايران منعقد يا اعتبار
اسنادي آن در ايران باز شده است نميباشند. عمليات بيمه اتكايي
از شمول حكم اين ماده مستثناست.
تبصره 1- مؤسساتي
كه تنها اجازة فعاليت بيمهاي مستقيم در منطقه را دارند نميتوانند
از مؤسسات بيمه ساير نقاط كشور بيمه اتكايي قبول نمايند.
تبصره 2- مؤسسات
بيمه ميتوانند نسبت به بيمة اموال و مسؤوليت (غير بيمه اشخاص)
در چار چوب اين آيين نامه و رعايت قوانين و مقررات مربوط در
مناطق ويژه اقتصادي فعاليت كنند.
تبصره 3- صدور
بيمه نامه توسط مؤسسات بيمهاي مناطق آزاد براي آن دسته از
موضوعات و موارد بيمهاي كه از طرف مؤسسات بيمهاي ايراني فعال
در ساير نقاط كشور عرضه نميشود از شمول اين ماده مستثناست و
فهرست اين قبيل موضوعات و موارد بيمه مجاز در سرزمين اصلي،
براي مؤسسات بيمه، توسط بيمه مركزي ايران حداكثر ظرف 3 ماه
از تاريخ تصويب اين مقررات، تهيه و به سازمانها اعلام ميشود.
ماده 4- حداقل
سرمايه براي مؤسسات بيمه، نمايندگي و كارگزاري بيمه به قرار
زير است:
1- مؤسسات بيمه مستقيم با سرمايه حداقل پانزده ميليارد
(000/000/000/15)ريال تشكيل ميشوند كه بايد حداقل پنجاه درصد (50%) آن به صورت
نقد پرداخت شدهباشد.
2- مؤسسات بيمه متقابل با سرمايه حداقل دويست ميليون
(000/000/200) ريال تشكيل ميشوند كه بايد حداقل پنجاه درصد (50%)
آن به صورت نقد پرداخت شده باشد.
3- مؤسسات بيمه اتكايي با سرمايه حداقل هشتاد و پنج ميليارد
(000/000/000/85) ريال تشكيل ميشوند كه بايد حداقل پنجاه درصد
(50%) آن به صورت نقد پرداخت شده باشد.
4- مؤسسات نمايندگي و يا كارگزاري بيمه با سرمايه حداقل
سيصد ميليون (000/000/300) ريال تشكيل ميشوند كه بايد حداقل
پنجاه درصد (50%) آن به صورت نقد پرداخت شده باشد.
تبصره1 - هرگونه
تعديل در ارقام مندرج در اين ماده هر 2 سال يكبار موكول به
پيشنهاد مشترك دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد و بيمه مركزي
ايران و تصويب هيأت وزيران است.
تبصره 2- سهامداران
خارجي مؤسسات موضوع اين آيين نامه سهم الشركه ريالي خود را
بايد بابه ارزهاي مورد قبول بانك مركزي ايران پرداخته و يا
گواهي تبديل ارز را ارايه نمايند.
تبصره 3- وجوه
سرمايه موضوع اين ماده بايد نزد يكي از بانكهاي مورد تأييد بانك
مركزي جمهوري اسلامي ايران كه ترجيحاً در مناطق آزاد داراي
شعبه باشد واريز شود.
فصل سوم- مجوز ثبت و پروانه فعاليت:
ماده 5-
ثبت مؤسسات موضوع اين آيين نامه
در منطقه، موكول به ارايه مجوز ثبت كه توسط بيمه مركزي ايران
صادر ميشود و ثبت هر گونه تغييرات بعدي در اساسنامه، ميزان
سرمايه و سهام مؤسساتي كه به ثبت رسيده باشند موكول به ارايه
موافقت بيمه مركزي ايران است.
ماده 6- براي
تحصيل مجوز ثبت، مدارك و اطلاعات زير بايد به بيمه مركزي ايران
تسليم شود:
الف- اساسنامه مؤسسه.
ب- ميزان سرمايه مؤسسه، رسيد يا گواهينامه تعهد پرداخت
آن.
پ- سهام نقدي و غير نقدي و نحوه پرداخت آنها.
ت- صورت اسامي سهامداران، بازرسان و مديران و تابعيت
و تعداد سهام هر يك از آنها.
ث- اسناد و مدارك و اطلاعات ديگري كه معرف صلاحيت مالي
و فني مؤسسه و
حسن شهرت مديران آن باشد.
تبصره - مجوز
ثبت صادر شده براي مدت 6 ماه اعتبار دارد. در صورت عدم ثبت
مؤسسه ظرف مهلت مذكور بايد مجدداً مجوز ثبت تحصيل شود.
ماده 7- بيمه
مركزي ايران موظف است حداكثر ظرف 30 روز از تاريخ تسليم آخرين
مدارك و اطلاعات خواسته شده بار عايت ماده (28) قانون چگونگي
اداره مناطق آزاد تجاري- صنعتي جمهوري اسلامي ايران- مصوب
1372 - و مقررات اين آيين نامه نظر خود را اعم از قبول يا رد
تقاضا به طور كتبي به سازمان اعلام نمايد.
تبصره -
در صورتي كه متقاضي به نظر اعلام شده اعتراض داشته باشد مي
تواند ظرف 30 روز اعتراض خود را به مجمع عمومي بيمه مركزي ايران
تسليم كند. تصميم مجمع مزبور قطعي و لازمالاجراست.
ماده 8- بيمه
مركزي ايران با دريافت گواهي ثبت مؤسسه در منطقه، پروانه فعاليت
براي بيمه اتكايي، يك يا چند رشته بيمه مستقيم و يا هر دو صادر
خواهد كرد.
فصل چهارم-
لغو پروانه و محدود نمودن فعاليت:
ماده
9- پروانه فعاليت
صادر شده توسط بيمه مركزي ايران براي تمام رشتهها يارشتههاي
معين در موارد زير لغو خواهد شد:
الف - در صورت تقاضاي دارنده پروانه.
ب - در صورتي كه مؤسسه تا يكسال پس از صدور پروانه عمليات
خود را در منطقه شروع نكرده باشد.
پ - در صورت ورشكستگي مؤسسه.
ت - در صورتي كه به تشخيص بيمه مركزي ايران و تأييد
شوراي عالي بيمه، وضع مالي مؤسسه طوري باشد كه نتواند به
تعهدات خود عمل نمايد يا ادامه فعاليت مؤسسه به زيان بيمه
شدگان و بيمه گذاران و صاحبان حقوق آنها باشد.
ث - ساير موارد پيش بيني شده در اين آيين نامه.
ماده 10-
در مواردي كه مؤسسات موضوع اين آيين نامه برخلاف اساسنامه
خود يا مقررات اين آيين نامه يا حسب اعلام سازمان برخلاف ساير
مقررات حاكم براين مؤسسات در منطقه رفتار نمايند، به پيشنهاد
بيمه مركزي ايران و تصويب شوراي عالي بيمه از فعاليت يا رشتههاي
معين يا بيمه اتكايي به طور موقت يا دايم ممنوع خواهند شد.
ماده 11- صدور
و لغو پروانه فعاليت مؤسسات موضوع اين آيين نامه يا ممنوعيت
آنها از فعاليت به طور موقت و اطلاعاتي كه از لحاظ حفظ منافع
بيمه گذاران و صاحبان حقوق آنها لازم باشد، به هزينه خود موسسه
توسط بيمه مركزي ايران در روزنامه رسمي كشور و يكي از روزنامههاي
كثيرالانتشار تهران و منطقه در دو نوبت به فاصله يك ماه آگهي
خواهد شد.
ماده 12- در
صورتي كه پروانه فعاليت مؤسسه بيمهاي براي يك يا چند رشته
بيمه اتكايي بطور دايم لغو شود، بنابه پيشنهاد بيمه مركزي ايران
و تصويب شوراي عالي بيمه، ترتيبي اتخاذ خواهد شد كه متضمن منافع
بيمه گذاران، بيمه شدگان و صاحبان حقوق آنها باشد. از جمله
اين ترتيبات، انتقال پرتفوي مؤسسه با كليه سوابق و اسناد مربوط
به حقوق و تعهدات آن به مؤسسه ديگري كه مجاز به فعاليت در
منطقه باشد خواهد بود.
فصل پنجم - نحوه فعاليت:
ماده
13- مؤسسات بيمه موضوع
اين آيين نامه موظفند حساب اندوختههاي قانوني و ذخائر فني
خود را نگهدارند و نحوه بكار افتادن آنها رابه صورت مشخص منعكس
نمايند. انواع اندوختههاي قانوني و ذخاير فني براي هر يك از
رشتههاي بيمه و ميزان و طرز محاسبه، همچنين ترتيب بكار انداختن
اين اندوختهها و ذخاير و نيز سرمايه مؤسسه و نحوه ارزيابي اموال
منقول و غير منقول كه نماينده منابع مالي مؤسسات مذكور است
به موجب دستورالعملهايي است كه به تصويب شوراي عالي بيمه
ميرسد.
ماده 14- مؤسسات
بيمه موضوع اين آيين نامه موظفند ده در صد (10%) از كليه معاملات
بيمهاي مستقيم خود را نزد بيمه مركزي ايران بيمه اتكايي نمايند.
بيمه مركزي ايران در قبول يا رد اتكايي مزبور مجاز
مي باشد.
تبصره - نرخ
كارمزد و ساير شرايط به موجب دستورالعملي است كه به تصويب
شوراي عالي بيمه خواهد رسيد.
ماده 15-
اموال مؤسسات بيمه موضوع اين آيين نامه همچنين اندوختهها
و ذخاير مذكور در ماده (13) تضمين حقوق و مطالبات بيمه گذاران
و بيمه شدگان و صاحبان حقوق آنان است و در صورت انحلال يا
ورشكستي مؤسسه، بيمه گذاران و بيمه شدگان و صاحبان حقوق آنان
نسبت به ساير بستانكاران حق تقدم دارند.
تبصره 1-
در ميان رشتههاي مختلف بيمه حق تقدم با بيمه عمر است.
تبصره 2- مؤسسات
مذكور در اين ماده نمي توانند بدون موافقت قبلي بيمه مركزي
ايران اموال خود را صلح حقوق نمايند و يا به رهن واگذار كنند
و يا موضوع هر نوع معامله با حق استرداد قرار دهند.
تبصره 3- دفاتر
اسناد رسمي موظفند هنگام انجام معاملات موضوع تبصره (2) اين
ماده، مطابق بخش اخير ماده (60) قانون تأسيس بيمه مركزي ايران
و بيمه گري موافقتنامه بيمه مركزي ايران را مطالبه و مفاد آن
را در سند منعكس نمايند.
ماده 16- مؤسسات
بيمه موضوع اين آيين نامه موظفند تراز نامه و صورت سود و زيان
خود رادر يكي از روزنامههاي كثيرالانتشار تهران و منطقه درج
نمايند.
ماده 17- مؤسسات
موضوع اين آيين نامه موظفند هر گونه تغيير در سهامداران عمده،
مديران و بازرسان (حسابرسان) مؤسسه را ظرف دو هفته به اطلاع
بيمه مركزي ايران برسانند.
ماده 18- اشخاصي
كه در ايران يا در خارج از كشور به يكي از جرايم قتل، سرقت،
خيانت در امانت، كلاهبرداري، صدور چك بي محل و اختلاس يا معاونت
در جرايم مذكور محكوم شده باشند، همچنين ورشكستگان به تقصير
و تقلب نميتوانند جزو مؤسسان يا مديران مؤسسات موضوع اين آيين
نامه باشند.
ماده 19-
مؤسسات بيمه موضوع اين آيين نامه از نظر ادغام و انتقال عمليات،
انحلال و ورشكستگي، تابع مقررات اين آيين نامه و مواد (51)
الي (59) قانون تأسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري ميباشند.
فصل ششم - نظارت:
ماده
20- بيمه مركزي ايران
طبق مقررات اين آيين نامه بر فعاليت مؤسسات موضوع اين آيين
نامه در منطقه نظارت خواهد كرد.
ماده 21- مؤسسات
موضوع اين آيين نامه حسب مورد موظفند:
الف- حسابها و صورتهاي مالي خود را طبق نمونهاي
كه به پيشنهاد بيمه مركزي ايران به تأييد شوراي عالي بيمه
مي رسد تنظيم و نگهداري نمايند.
ب - يك نسخه از صورتهاي مالي خود را كه مورد رسيدگي و
اظهار نظر حسابرسان تأييد شده توسط سازمان حسابرسي يا حسابرسان
معتبر بينالمللي قرار گرفته است، حداكثر ظرف 6 ماه از پايان
دوره مالي به بيمه مركزي ايران تسليم كنند.
پ - صورت وضعيت عمليات بيمهاي سالانه خود را طبق نمونهاي
كه بيمه مركزي ايران تهيه ميكند، تنظيم و ظرف 3 ماه از پايان
دوره مربوط به بيمه مركزي ايران تسليم نمايند.
ت - ساير اطلاعات و آمار دورهاي يا موردي را كه بيمه
مركزي ايران به منظور نظارت بر حسن اجراي اين آيين نامه لازم
تشخيص دهد در اختيار اين سازمان قرار دهند.
ث - با بازرسان اعزامي كه با حكم كتبي يكي از اعضاي
هيأت عامل بيمه مركزي ايران و با اطلاع دبير خانه شوراي عالي
مناطق آزاد در محل حضور پيدا مي كنند همكاري نمايند و اطلاعات
لازم را در اختيار آنان قرار دهند.
تبصره - مؤسسات
بيمهاي كه بيمه نامههاي بلند مدت زندگي عرضه مي نمايند،
علاوه بر رعايت ترتيبات فوق موظفند ترتيبي اتخاذ كنند تا حسابها
و ذخاير فني مربوط مورد رسيدگي و تاييد محاسب فني مورد قبول
بيمه مركزي ايران قرار گيرد.
ماده 22- حسابرسان
مؤسسات بيمه موضوع اين آيين نامه علاوه بر وظايف قانوني و
حرفهاي مكلفند در گزارش نهايي خود نسبت به حسن اجراي مقررات
اين آيين نامه نيز اظهار نظر نمايند.
ماده 23-
بيمه مركزي ايران در صورت مشاهده هرگونه تخلف مؤسسات موضوع
اين آيين نامه از مقررات مربوط، مراتب را بطور كتبي به مؤسسه
و سازمان اعلام و مهلت مناسبي را براي رفع ايراد تعيين و ابلاغ
مينمايد.
در صورت عدم رفع به موقع تخلف يا تكرار تخلف، بيمه مركزي
ايران حسب مورد و با اخطار كتبي مطابق ماده (10) اين آيين نامه
عمل خواهد كرد.
ماده 24-
ارزش خالص داراييها (حقوق صاحبان سهام) در مؤسسات بيمه موضوع
اين آيين نامه هيچگاه نبايد از بزرگترين رقم حاصل از بندهاي
زير كمتر باشد:
الف- نود درصد (90%)حداقل سرمايه پرداخت شده طبق مقررات
اين آيين نامه.
ب- ده درصد (10%) حق بيمه هاي صادر شده ناخالص آخرين
سال مالي ضربدر نسبت نگهداري خسارت دوره.
ج- چهارده و سه دهم درصد (3/14%) ميانگين سالانه كل خسارات
ايجاد شده در سه دوره مالي قبل ضربدر نسبت نگهداري خسارت دوره.
تبصره - نسبت
نگهداري خسارت دوره عبارت است از:
.
كل خسارتهاي ايجاد شده
پس از كسر خسارت سهم بيمه گران اتكايي |
|
|
كل خسارت ايجاد
شده دوره مربوط |
ماده 25- در
صورت عدم حصول نصابهاي مندرج در ماده (24) اين آيين نامه،
مؤسسه بيمه موظف است طرح خود در خصوص نيل به نصابهاي مذكور
را ظرف 3 ماه از پايان مهلت مقرر براي ارايه صورتهاي مالي،
به تأييد بيمه مركزي ايران برساند. در غير اين صورت بيمه مركزي
ايران طبق مقررات اين آيين نامه نسبت به محدود كردن فعاليت
يا لغو پروانه مؤسسه بيمه حسب مورد اقدام خواهد كرد. در هر حال
زمان اجراي طرح ارايه شده نبايد بيشتر از يكسال باشد.
ماده 26- مؤسسات
موضوع اين آيين نامه مكلفند كليه داراييهاي معرف بدهيها و
ذخاير عمليات بيمهاي ، همچنين سرمايه و اندوختههاي خود را تنها
در مناطق آزاد يا ساير نقاط كشور نگهداري و سرمايهگذاري نمايند.
تبصره - نگهداري
بخشي از داراييهاي موضوع اين ماده در خارج از كشور با تأييد
سازمان و موافقت بيمه مركزي ايران مجاز است.
فصل هفتم- ساير مقررات
ماده
27- مؤسسات بيمه و نمايندگان
و كارگزاران رسمي بيمه مسؤول جبران خساراتي ميباشند كه در
اجراي وظايفشان به سبب تقصير و يا مسامحه آنها يا كاركنانشان
به ديگران وارد آيد. هر مؤسسه بيمه در رشته يا رشتههاي
معيني كه پروانه بيمه ندارد رأساً يا به وسيله نمايندگان خود
قبول بيمه نمايد، مكلف به جبران خسارت زيان ديده خواهد بود.
ماده 28-
از عمليات اشخاصي كه بدون تحصيل پروانه مبادرت به عمليات
بيمه و يا بيمه اتكايي موضوع اين آيين نامه نمايند، به درخواست
بيمه مركزي ايران توسط سازمان جلوگيري به عمل آمده و به
علاوه در صورت لزوم، بيمه مركزي ايران اشخاص مزبور را براساس
مقررات ماده (21) ضوابط ثبت شركتها و مالكيتهاي صنعتي و معنوي
در مناطق آزاد تجاري- صنعتي جمهوري اسلامي ايران- مصوب 4/2/1374
شوراي عالي مناطق آزاد- و ساير قوانين و مقررات مربوط از طريق
مراجع ذي صلاح تحت پيگرد قرار خواهد داد.
ماده 29- رييس
شوراي عالي بيمه در كليه مواردي كه اعضاي شوراي عالي بيمه
را به منظور اتخاذ تصميم نسبت به موضوعات مربوط به تأسيس يا
فعاليت مؤسسات بيمه در مناطق آزاد دعوت مي نمايد، از دبير شوراي
عالي مناطق آزاد يا نماينده وي نيز براي شركت در جلسه دعوت
ميكند. در اين جلسات دبير شوراي عالي مناطق آزاد يا نماينده
وي نيز حق رأي خواهد داشت.
ماده 30- فعاليت
مؤسسات موضوع اين آيين نامه تنها تابع مقررات اين آيين نامه
است و در موارد پيش بيني نشده از حيث اداره امور مؤسسه، تابع
قانون تجارت و قانون اصلاح قسمتي از قانون تجارت خواهد بود.
ماده 31- از
تاريخ تصويب اين آيين نامه، كليه مقررات مغاير با آن در منطقه
لغو ميشود.
|